علل بروز دگماتیسم

1-تعصب قومی،نژادی ومذهبی،مثلا هیتلر نژادآلمان رابرترین نژادها می دانست.

2-ضعف نظام آموزشی وتربیتی که منجربه انجمادفکری وتشکیل افکار قالبی (عقایدخشک ومحدود،نقدگریزی)درافرادمی شود.

3-فقدان مهارتهای زندگی(مثل اعتقادبه مطلق اندیشی،ضعف ارتباطی،بزرگ سالاری بجای شایسته سالاری،اعتقادبه ارزش مطلق،تنبلی فکری).

4-بیماریهای روانی(اعتیاد،اسکیزوفرنی،افسردگی) ،پیری(بدلیل شیوع بیماری آلزایمر).

5- حاکمیت فرهنگ دانش گریزی درجامعه وفقدان تئوری سازی یانظریه پردازی.

اثرات فردی واجتماعی دگماتیسم

الف-اثرات فردی:

1 –تکبر،خودبینی ،پیدایش استبداد فکری وخروج ازخردورزی.

2-عدم سازگاری باتحولات روز جامعه وعقب ماندگی ازدنیای امروزی.

3-کاهش قدرت تصمیم گیری منطقی وزوال عقل که منجر به اعتیاد وگرایشات ضد اجتماعی(همسرآزاری،تمایل به خشونت،کودک آزاری،قانون شکنی) می شود.

4-افزایش انتظارات نامعقول وپیدایش فشارهای عصبی که بصورت خستگی،ناامیدی،بی انگیزگی وسردرد بروز می کند.

ب-اثرات اجتماعی:

1-پدر یا مادر دگم اولین ظلم را به فرزندان واعضای خانواده خود میکندزیراآنهاراازتفکروخلاقیت بازمی داردوازدنیای امروزی دورمی کند.

2-چنانچه افراد دگم مسئولیت دولتی داشته باشند باعث اتلاف منابع ورشد پنهانکاری وفساد اداری می شوند وجا معه راازپیشرفت باز می دارند.مدیران دگم خودراعقل کل تلقی می کنند.

3-مکتب دگماتیسم منجر به تنش های خانوادگی،قومی ،مذهبی و...درجامعه می شود،بروزتنشها باعث افزایش ناامنی وفرارسرمایه هاشده وبه فقروعقب ماندگی دامن می زند.دگماتیسم مانع بزرگی برای نوآوری است.

پیشگیری ودرمان تفکرات دگم:

1-تقویت کارجمعی وفعالیتهای گروهی درجامعه وخانواده ها(مهارت ارتباط باغیرخودی ها).

2-گسترش آموزشهای همگانی بویژه درزمینه حقوق شهروندی،روانشناسی تربیتی،مدیریت مشارکتی،نقدپذیری وارتباطات موثر.

آموزش ازطریق تولیدونمایش فیلم وآثارهنری(موسیقی،شعر وطنز) نیزبسیارموثراست.

3-افزایش تبادلات فرهنگی محلی،منطقه ای وبین المللی جهت آشنا کردن مردم بافرهنگهاوسلیقه های مختلف ازطریق گسترش فعالیتهای هنری وتوریستی.بویژه بایددرمناطق روستایی ودورازمرکزبرای دگم زدایی اقدام جدی ازطرف نخبگان وخیرین بعمل آید.دگماتیسم درخانمهاکمترازآقایان اتفاق می افتد.  

4 –انتخاب مدیران همه سو نگر وآشنا به مسائل روانشناسی.برخی افراد درسنین بالای 70سالگی دچار بیماری آلزایمر می شوندکه یکی از عوارض آن دگماتیسم است.چک کردن سلامت ذهنی افرادقبل از واگذاری مسئولیت(مسئولیت اداری یاخانوادگی) به آنان درپیشگیری ازعوارض اجتماعی دگماتیسم بسیار مهم است.دراغلب کشورهای پیشرفته دنیابرای جلوگیری ازانتشارعوارض منفی دگماتیسم به جامعه،همه شهروندان ازجمله سیاستمداران رابعداز70سالگی بدون استثناءبازنشست می کنندتاجوانان درسمتهای حساس دولتی قرارگیرندوجامعه رانوسازی نمایند.

5-تعریف دقیق وعلمی واژه هاتوسط متخصصان:خیلی ازافرادمعنای دقیق واژه هارانمی دانندودرموردهمان واژه هادچاردگماتیسم می شوند،تعریف دقیقی ازغیرت بمعنی پافشاری یاتعصب ورزی،ناموس که اصطلاح یونانی بمعنی قانون (درواقع کانون بوده یعنی مرکزیت)است مانع ازبروز رفتارهای ناپسندمی گردد،طبق گزارش پزشک قانونی 11درصدقتل هادلیل ناموسی دارددرحالیکه خیلی ازمردم کلمه "ناموس"راتابو"می دانند ومفهوم دقیق آنرانمی دانند.   ۱۶/۴/۹۱